Kenniscentrum Wetgeving en Juridische zaken

Effecten op gendergelijkheid

Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving

Beschrijving

Op 18 mei 2018 heeft de Minister van Buitenlandse Zaken (coördinerend minister op de Sustainable Development Goals (SDG’s)) toegezegd de effecten van nieuwe beleids-, wets- en regelvoorstellen op het behalen van de SDG’s een zichtbaar onderdeel te maken van het IAK (brief van de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking van 18 mei 2018 (Kamerstukken II 2017/18, 26458, nr. 288). Daarom is de kwaliteitseis ‘Effecten op gendergelijkheid’ aan het IAK toegevoegd. Onder gendergelijkheid verstaan we: de situatie waarin alle burgers gelijke rechten, plichten, en kansen hebben/krijgen, ongeacht hun gender. Gendergelijkheid heeft betrekking op juridische gelijkheid en op gelijke toegang tot materiële en niet-materiële hulpbronnen. Dit moet niet verward worden met genderneutraal beleid. Dat is hier niet aan de orde.

Algemeen: wat en waarom

De kwaliteitseis ‘Effecten op gendergelijkheid’ is bedoeld om de aard en omvang van de gevolgen van voorgenomen beleid en regelgeving voor de gendergelijkheid in Nederland in kaart te brengen. Deze kwaliteitseis is een uitwerking van Duurzaam Ontwikkelingsdoel (SDG) 5. Nederland heeft zich gecommitteerd om zich hier actief voor in te zetten.

Sommige maatregelen zullen overduidelijk effect hebben op de gelijkheid tussen vrouwen en mannen, terwijl bij andere maatregelen het verband soms minder voor de hand ligt. Het effect hoeft echter niet minder ingrijpend te zijn. Wat vooral van belang is, is dat je goed nadenkt over het genderaspect en dat je niet te snel denkt dat er geen effecten op de gelijkheid tussen vrouwen en mannen zijn. D.m.v. deze kwaliteitseis sta je hierbij stil. Dat wil niet zeggen dat je jouw beleid ook per definitie moet aanpassen. Als je maar bewust bent van de gevolgen. Die gevolgen hoeven niet per se de doorslag te geven, maar moeten wel in de overwegingen worden betrokken.

Inhoud van de kwaliteitseis ‘Effecten op gendergelijkheid’

De kwaliteitseis bestaat uit twee aparte onderdelen. Het eerste onderdeel gaat over de effecten van het voorstel op de gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Deze moet je in kaart brengen en, waar relevant, aangeven hoe negatieve en/of beperkende effecten zijn geminimaliseerd. Indien minimalisatie niet mogelijk is, motiveer je waarom dit het geval is. Het tweede onderdeel ziet op de consultatie van (de vertegenwoordigers van) partijen die door het voorstel geraakt zullen worden.

Niet alle onderdelen hoeven van belang te zijn. Als een onderdeel of vraag niet van toepassing is, motiveer je waarom dat het geval is. Effecten die op het eerste gezicht niet aanwezig lijken te zijn, kunnen op deze manier zich alsnog materialiseren. 

Toepassing

Centrale vragen:
Zijn er effecten te voorzien die de gelijkheid tussen vrouwen en mannen beïnvloeden (waarom wel/niet)?

  1. Hoe draagt het beleid of de wet-/regelgeving bij aan de verkleining van de bestaande ongelijkheid tussen vrouwen en mannen? (doorloop het stroomschema om toe te lichten)
  2. Als punt a niet aan de orde is, is dan gewaarborgd dat de huidige mate van gelijkheid tussen vrouwen en mannen gehandhaafd blijft? (doorloop het stroomschema om toe te lichten)

Stroomschema

Stroomschema kwaliteitseis Effecten op gendergelijkheid
Tip: Klik op de afbeelding om te vergroten

Meer informatie

Kenmerken
KenmerkToelichting
Voor wieBeleidsmakers en wetgevingsjuristen
EigenaarMinisterie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Contact

Het Ministerie van OCW is coördinerend als het gaat om emancipatiebeleid. Hierbij werkt het Ministerie van OCW samen met vakdepartementen om gendergelijkheid te bevorderen en te behalen. Voor algemene vragen over de kwaliteitseis en voor inhoudelijke vragen kan je contact opnemen met het Ministerie van OCW, directie Emancipatie (SDG5@minocw.nl). De directie denkt daarnaast graag vanaf het begin mee met voorstellen die de gendergelijkheid raken.

Relevante toetsingsinstanties
Relevante toetsingsinstantiesToelichting
Rijksbrede wetgevingstoetsingInclusief uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid (U&H)
Relevante IAK-vragen
Relevante IAK-vragen
7 Wat zijn de gevolgen?

Naar overzicht verplichte kwaliteitseisen

Laatst gewijzigd op: 14-01-2019