Kenniscentrum Wetgeving en Juridische zaken

Algemene Leidraad Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse (MKBA)

Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving

Beschrijving 

Een Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse (MKBA) is een informatie-instrument dat het beleidsproces en de politieke besluitvorming over een maatregel of beleidsalternatief ondersteunt. Door zoveel mogelijk effecten in geld uit te drukken worden de onderling vergelijkbaar en kan overzichtelijke informatie geboden worden voor een afweging van de voor- en nadelen van een maatregel. De MKBA is in principe toepasbaar voor (bijna) alle beleidsterreinen en (bijna) alle soorten maatregelen.

Toepassing 

De MKBA wordt ingezet in de fase van de besluitvorming dat er maatregelen beoordeeld moeten worden. De MKBA kan ook worden ingezet in eerdere fasen van de besluitvorming, zoals bij de probleemanalyse en de verkenning van kansrijke oplossingsrichtingen.

Om een MKBA zo nuttig mogelijk te laten zijn, moet het volgende in acht worden genomen:

  • Kies een vorm van de MKBA die past bij de beschikbare kennis en benodigde informatie. Dit hangt af van de fase van de besluitvorming en van de beschikbaarheid van kennis over de belangrijkste effecten van een maatregel. Soms is een gedetailleerde volledig uitgewerkte MKBA mogelijk en nodig, maar soms kan (of moet) volstaan worden met een grovere KKBA (kengetallen KBA) of een KBA op basis van veronderstellingen.
  • Als alle te onderzoeken maatregelen hetzelfde (hoofd)effect bereiken, kan een KEA (kosteneffectiviteitsanalyse) worden overwogen.
  • Betrek relevante maatschappelijke groepen bij de opzet van de MKBA om draagvlak voor het uitvoeren van de MKBA te borgen (zie ook IAK-vraag 2 Wie zijn betrokken?).
  • Maak, indien deze beschikbaar is, bij de uitvoering van een MKBA gebruik van de MKBA werkwijzer per domein. Er zijn werkwijzers beschikbaar voor MIRT-projecten (Infrastructuur, Ruimte, Transport), voor Milieu, voor het Sociaal domein, voor Natuur en voor digitaliseringsprojecten van de overheid met maatschappelijke impact. Op termijn zullen er ook voor andere terreinen werkwijzers beschikbaar komen.

Meer informatie

Kenmerken
KenmerkToelichting
Voor wieBeleidsmedewerkers, wetgevingsjuristen, overheden en uitvoeringsinstanties
EigenaarMinisterie van Financiën
Relevante IAK-vragen
Relevante IAK-vragen
5 Wat rechtvaardigt overheidsinterventie?
6 Wat is het beste instrument?
7 Wat zijn de gevolgen?

Naar overzicht verplichte kwaliteitseisen

Laatst gewijzigd op: 16-10-2019