Kenniscentrum Wetgeving en Juridische zaken

7.2 Gevolgen voor bedrijven

Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving

Nieuw beleid en nieuwe regelgeving kunnen gevolgen met zich meebrengen voor bedrijven die in je voorstel beschreven moeten worden. Hiervoor is de Bedrijfseffectentoets (BET) ontwikkeld. Een belangrijk onderdeel van de Bedrijfseffectentoets betreft het in kaart brengen van de regeldrukeffecten voor bedrijven.

In de toelichting van de BET vind je een beknopte uitleg daarvan. Voor dieper gaande informatie over de manier om de regeldrukgevolgen van je voorstel in kaart te brengen kun je het Handboek meting regeldrukkosten voor het kwantificeren van regeldruk voor bedrijven en burgers gebruiken.

Hieronder worden de belangrijkste begrippen toegelicht.

De administratieve lasten (AL), waar ook de toezichtlasten onder vallen, en de inhoudelijke nalevingskosten (INK) vormen gezamenlijk de kosten die samenhangen met regeldruk. De kosten kunnen eenmalig of structureel (jaarlijks terugkerend) zijn.

Administratieve lasten: Administratieve lasten zijn de kosten die bedrijven en burgers moeten maken om te voldoen aan de informatieverplichtingen aan de overheid, voortvloeiend uit wet- en regelgeving. Het gaat om het verzamelen, bewerken, registreren, bewaren en ter beschikking stellen van informatie die door de overheid wordt verlangd.

Inhoudelijke nalevingskosten: De inhoudelijke nalevingskosten zijn de kosten die bedrijven moeten maken om te voldoen aan de inhoudelijke eisen die wet- en regelgeving stellen. Een voorbeeld zijn de verplichtingen die zijn opgenomen in het bouwbesluit zoals minimale afmetingen voor hoogte van deuren en de isolatiewaarde van een woning. Voor zover de betrokken bedrijven deze kosten niet uit zichzelf al zouden maken maar dit puur doen omdat de regelgeving het van ze verlangt, worden deze kosten als regeldrukkosten gerekend.

Toezichtlasten: Toezichtlasten vormen een bijzondere categorie van administratieve lasten. Het gaat hier om informatieverplichtingen die nodig zijn in het kader van toezicht door de overheid. De kosten van de onderneming om de toezichthouder te informeren over de eigen organisatie vormen toezichtslasten/AL. Indien daarentegen de toezichthouder zelf het werk verricht, zoals het zelfstandig inzien van de registraties van bedrijven, zijn dit geen toezichtslasten/AL maar ‘uitvoeringskosten’.

Overige bedrijfseffecten

Dit zijn effecten die als regeldruk aanvoelen, maar die niet voortvloeien uit informatieverplichtingen aan de overheid of inhoudelijke verplichtingen.

Voor een samenvatting van de procedures die gelden voor het tijdig in kaart brengen van de regeldrukgevolgen van een voorstel is een handig Processchema regeldrukverantwoording en verwante wetgevingskwaliteitsinstrumenten en Handleiding gemaakt.

Naast de regeldruktoets maken ook de Markteffectentoets en de Innovatietoets onderdeel uit van de Bedrijfseffectentoets.

Markteffecten

De Markteffectentoets is verplicht bij een voorgenomen aanpassing van regelgeving die ingrijpt op de werking van de markt.

Innovatie-effecten

Het gemaakte beleid kan beoogde of onbedoelde effecten op het innovatievermogen van marktpartijen hebben. Het is van belang om dit voorafgaande aan de invoering van je beleid te kunnen onderkennen om deze effecten af te kunnen wegen tegen andere aan de orde zijnde belangen.

ICT

Als wet- en regelgeving wijzigt kan dat gevolgen hebben voor de ICT die bedrijven gebruiken, bijvoorbeeld aanpassingen in administratieve software. Een adequate impactanalyse is dan ook van groot belang. Projecten van het Rijk met een ICT-component van meer dan 5 miljoen dienen te worden getoetst door het Bureau ICT-Toetsing (BIT). Zie verder Gevolgen voor ICT.

Vaste Verander Momenten (VVM) 

Om onder meer het bedrijfsleven te ontlasten gelden er Vaste Verander Momenten (VVM) voor alle wetten, AMvB’s en ministeriële regelingen. Deze verplichting is opgenomen in Ar 174.

Lees meer over VVM en de toepassing ervan bij 6.5 Beleid invoeren - Kabinetsstandpunt Vaste Verandermomenten.

Relevante verplichte kwaliteitseisen
Relevante verplichte kwaliteitseisenToelichting
Aanwijzingen inzake het verrichten van marktactiviteitenGaan in op de mogelijkheden voor organisaties binnen de rijksdienst om marktactiviteiten te verrichten.
Aanwijzingen voor de regelgevingEisen aan de vormgeving van wet- en regelgeving en het proces waarin deze tot stand komen.
Bedrijfseffectentoets inclusief MarkteffectentoetsGeeft aan hoe je de effecten van voorgenomen regelgeving op bedrijven in kaart brengt, voorkomt of zo beperkt mogelijk houdt.
Handboek meting regeldrukkostenDeze handleiding geeft aan hoe je de inhoudelijke nalevingskosten en administratieve lasten van voorgenomen regelgeving voor bedrijven en burgers meet, beschrijft, voorkomt of zo beperkt mogelijk houdt.
Relevante toetsingsinstanties
Relevante toetsingsinstantiesToelichting
EZBedrijven betrokken? Voer een bedrijfseffectentoets uit.
Rijksbrede wetgevingstoetsingInclusief uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid (U&H)

Adviescollege Toetsing Regeldruk

Het ATR (Adviescollege Toetsing Regeldruk) is per 1 juni 2017 van start gegaan als opvolger van Actal. ATR heeft als kerntaak het adviseren over en toetsen van voorgenomen wetgeving in een zo vroeg mogelijke fase van het wetgevingsproces. Daarnaast kan ATR ook adviseren over bestaande wetgeving, aan parlement en medeoverheden, en over beleidsregels en overige regels van organisaties die zijn belast met uitvoering of handhaving van wetgeving.
Zoals uit het instellingsbesluit ATR blijkt (Staatscourant 2017 nr. 29814 29 mei 2017), is gekozen voor een intensivering van de toetsing; ATR toetst voortaan alle voorstellen van wet- en regelgeving (niet alleen de voorstellen met grote regeldrukgevolgen). Bovendien is bepaald dat de formele toets van ATR eerder in het proces zal plaatsvinden, namelijk voor of tijdens de (internet)consultatie. Het voorstel moet daarbij zijn voorzien van een zo compleet mogelijke analyse van de kwantitatieve en kwalitatieve regeldrukeffecten. Tevens is bepaald dat, indien na de formele toetsing nog wijzigingen worden doorgevoerd in de ontwerpwet- of regelgeving waarvan aanmerkelijke consequenties worden verwacht voor de regeldrukeffecten, ATR vóór de besluitvorming in de ministerraad een aanvullende zienswijze kan geven. Naast de toetsingstaak heeft het ATR ook expliciet een rol gekregen om departementen te ondersteunen bij het in kaart brengen en analyseren van mogelijke regeldrukgevolgen. Dit gaat om ambtelijke ondersteuning bijvoorbeeld voor de analyse van regeldrukeffecten of de afweging van alternatieven tijdens de beleidsvormende fase van het wetgevingsproces.

Laatst gewijzigd op: 27-6-2018