Kenniscentrum Wetgeving en Juridische zaken

6.6 Beleid invoeren

Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving

Wanneer je de instrumenten gekozen hebt die je gaat inzetten voor het bereiken van je beleidsdoel, kun je de verschillende stappen gaan beschrijven die er nodig zijn om van de uitgangssituatie naar de gewenste eindsituatie te komen. Zorg daarbij voor een balans tussen enerzijds beleidscontinuïteit en anderzijds de mogelijkheid om op basis van beleidsleren tussentijds in te grijpen.

Om je beleid zorgvuldig in te kunnen voeren is het zinvol stil te staan bij deze vragen:

  • Het is raadzaam om je interventie eerst kleinschalig uit te proberen. Hoe zorg je ervoor dat je de effecten op een goede manier meet?
  • Zijn er aanvullende of overgangsmaatregelen noodzakelijk, bijvoorbeeld door een dalende waarde van eigendomsrechten of verslechtering van arbeidsvoorwaarden? Zo ja, hoe worden deze vorm worden gegeven? Tijdelijk of permanent?
  • Wat is de timing van de verschillende beleidsstappen?
  • Zijn er stappen die van elkaar afhankelijk zijn?
  • Zijn er tijdelijke maatregelen voor werknemers nodig? Denk aan omscholing en werving van werknemers.
  • Op welke manier worden overheid en de sector op de nieuwe situatie voorbereid?
  • In het geval van decentralisatie: zijn lagere overheden en uitvoeringsorganisaties voldoende toegerust? Je kunt  hierover duidelijkheid krijgen door het beleidsinstrument uitvoeringsanalyse te gebruiken. Zie voor meer informatie Uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid (U&H).
  • Indien van toepassing: op welke manier wordt van de nationale beleidsruimte bij doorvoering van EU-wetgeving gebruikgemaakt?
  • Kunnen van tevoren scenario’s en terugvalopties worden ontwikkeld om rekening te houden met onvoorspelbare gedragingen van partijen?
    Meer informatie vind je bij Gedragscomponenten.

Wordt er een wijziging in een markt beoogd?

Betreft je beleid een hervorming van een markt, wees dan extra alert: de keuze voor stapsgewijze veranderingen in beleid en regelgeving en de volgorde en timing kan gevolgen kan hebben voor de uiteindelijke eindsituatie.

  • Zo kan bijvoorbeeld een onderneming een nog bestaand wettelijk monopolie misbruiken om haar machtspositie te bestendigen in een segment waar al toetreding is toegestaan. Het voorkómen hiervan vraagt toezicht, brengt veel administratieve lasten met zich mee en is in de praktijk door de informatieachterstand van de toezichthouder lastig.
  • De gevolgen van een stapsgewijze introductie van marktwerking hangen ook af van de toetredingsdrempels op de lange termijn. Als deze niet hoog zijn, zijn tussentijdse concurrentievoordelen van een voormalige monopolist in de transitiefase minder doorslaggevend.
  • Wanneer je beleidsvoorstel grote ordeningsaspecten bevat, is het zinvol om de vragen uit het SER advies 'Overheid en Markt: het resultaat telt' (pdf-bestand, 763 kB) na te lopen.

Heeft het beleid impact op innovatie?

Het gemaakte beleid kan beoogde of onbedoelde effecten op het innovatievermogen van marktpartijen hebben. Het is van belang om dit gedurende de looptijd van je beleid te kunnen onderkennen.

Welke informatie heb je nodig om je een beeld te kunnen vormen van het innovatievermogen van je beleidsveld? Zorg dat je regelt dat je die informatie krijgt om de boordeling te kunnen maken.

Vaste Verander Momenten (VVM)

Om onder meer het bedrijfsleven te ontlasten gelden er Vaste Verander Momenten (VVM) voor alle wetten, AMvB’s en ministeriële regelingen. Deze verplichting is opgenomen in Ar 4.17

Lees meer over het Kabinetsstandpunt Vaste Verandermomenten en de toepassing ervan.

Relevante verplichte kwaliteitseisen
Relevante verplichte kwaliteitseisenToelichting
Aanwijzingen voor subsidieverstrekkingRijksbreed bindend kader voor de uitvoering en de verantwoording van alle rijkssubsidies en subsidies van ZBO's.
BedrijfseffectentoetsGeeft aan hoe je de effecten van voorgenomen regelgeving op bedrijven in kaart brengt, voorkomt of zo beperkt mogelijk houdt.
Relevante toetsingsinstanties
Relevante toetsingsinstantiesToelichting
EZK bedrijfseffecten en regeldrukeffectenBedrijven betrokken? Voer een bedrijfseffectentoets uit.
FIN subsidiesWanneer er een subsidie wordt gecreëerd of aangepast.
Rijksbrede wetgevingstoetsingInclusief uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid (U&H)

Laatst gewijzigd op: 11-7-2018