Kenniscentrum Wetgeving en Juridische zaken

Subsidiariteit

Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving

 

Het beginsel van subsidiariteit houdt in dat waar mogelijk verantwoordelijkheden bij decentrale overheden en maatschappelijke organisaties moeten worden gelaten of gelegd. De centrale overheid dient zich zoveel mogelijk te beperken tot onder andere:

  • het scheppen van noodzakelijke randvoorwaarden;
  • het stellen van minimumeisen;
  • het verzekeren van institutionele voorwaarden;
  • het tegengaan van ongewenste resultaten.

    Realiseren van subsidiariteit

     

    Subsidiariteit van beleid of regelgeving kan op verschillende manieren worden gerealiseerd. Houdt hierbij rekening met:

    • Alternatieven binnen regelgeving
      Denk bijvoorbeeld aan instrumenten die door wetgeving worden gecreëerd, zoals ge- en verboden, een vergunningenstelsel en een heffingenstelsel, als om andere middelen, zoals feitelijk optreden van de overheid en subsidies.
    • Alternatieven voor regelgeving
      Te denken valt aan zelfregulering of co-regulering. Lees hierover meer bij 6.1 Beleidsinstrumenten - coregulering en zelfregulering.
    • Noodzaak van regelgeving
      Het tot stand brengen van nieuwe regelingen wordt alleen besloten indien de noodzaak daarvan is komen vast te staan (Ar 7). Wees daarom altijd terughoudend met het doen van uitspraken en toezeggingen over nieuwe regelgeving, helemaal zolang nog niet vaststaat dat een dergelijke uitspraak of toezegging gestand kan worden gedaan of duidelijk is welke lasten met de nieuwe regeling gemoeid zijn (Ar 6).
    • Verhouding publiek-privaat
      Bij het opstellen van regelgeving moet worden onderzocht of de gekozen doelstellingen kunnen worden bereikt door middel van het zelfregulerend (private) vermogen in de betrokken sector of sectoren dan wel daarvoor overheidsinterventie (publieke) noodzakelijk is (Ar 7c).
    • Zorgplichten
      Zorgplichtbepalingen zijn bepalingen die de betrokkenen in algemene bewoordingen verplichten om zorg te betrachten ten aanzien van bepaalde belangen.
    • Doelvoorschriften
      De behoefte van maatwerk in wet- en regelgeving kan pleiten voor het gebruik van doelvoorschriften. In een doelvoorschrift wordt aangegeven wat de streefwaarde is, maar niet hoe men dat doel bereikt.
     

    Naar 6.2.3 Rechtmatigheid - Algemene rechtsbeginselen