Kenniscentrum Wetgeving en Juridische zaken

Financiële prikkel

Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving

Met een financiële prikkel kun je de keuze van een doelgroep in de gewenste richting sturen omdat je hierdoor de kosten en baten van verschillende alternatieven verandert. Voorbeelden van financiële prikkels zijn: belastingen, accijnzen, eigenbijdragen en financieringsheffingen.

Financiële prikkels zijn vooral zinvol als de overheid:

  • het gedrag van burgers, bedrijven of maatschappelijke organisaties wil veranderen;
  • de voorziening van een bepaald goed wil financieren;
  • herverdeling tot stand wil brengen.

De invloed van financiële prikkels op de afwegingen van burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties kan echter ook negatief uitvallen. Daarnaast kunnen financiële prikkels hoge handhavingskosten voor toezichthoudende organisaties met zich mee brengen.

Als je kiest voor een financiële prikkel in de vorm van een uitkering aan burgers is het met het oog op een efficiënte uitvoering van belang om deze te baseren op de volgende vier uitgangspunten:

  1. Toets de gegevens van de aanvrager van de uitkering eenmalig vooraf en stel de te verstrekken uitkering meteen definitief vast.
  2. Maak alleen nog gebruik van al beschikbare gegevens: alleen die gegevens die beschikbaar zijn in (basis)registraties worden gebruikt bij het vaststellen van een uitkering.
  3. Werk daarbij zo veel als mogelijk in het heden: neem de meest actuele gegevens uit basisregistraties en eventueel andere beschikbare registraties.
  4. Hanteer normbedragen of normgetallen als er geen gegevens uit (basis)registraties benut kunnen worden.

Als een of meer van deze uitgangspunten niet toegepast kan worden, leg je in je voorstel uit waarom dit niet mogelijk is.

Meer informatie 

 Index beleidsinstrumenten