Kenniscentrum Wetgeving en Juridische zaken

Decentralisatie

Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving

Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Dat betekent dat taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden op verschillende niveaus zijn belegd. Binnen ons huidige stelsel geldt het uitgangspunt: ‘decentraal wat kan, centraal wat moet’. Oftewel een zo groot mogelijke beleidsvrijheid voor de decentrale overheden, financiering via de algemene uitkering, alleen de noodzakelijke interbestuurlijke informatie en tot slot verantwoording en vermindering van regels.

Als taken op doelmatige en doeltreffende wijze kunnen worden uitgevoerd door besturen van provincies, gemeenten of waterschappen, behoren zij niet te worden opgedragen aan het Rijk. Ook behoren taken die op doelmatige en doeltreffende wijze door besturen van gemeenten of waterschappen kunnen worden uitgevoerd, niet te worden opgedragen aan de besturen van provincies. Dit is in Ar 2.13 vastgelegd.

Vanuit dat uitgangspunt zijn in de afgelopen jaren op verschillende beleidsterreinen taken gedecentraliseerd, dat wil zeggen: overgedragen aan provincies en/of gemeenten. Het doel van decentralisatie is om te voorzien in spreiding van bevoegdheden om zo het functioneren en presteren van het openbaar bestuur (en zijn beleid en regelgeving) te verbeteren. Bij zulke veranderingen rijzen altijd vragen over interbestuurlijke verhoudingen: welke bestuurlijke en financiële arrangementen zijn dan passend?

De Minister van BZK heeft een coördinerende en toetsende rol bij decentralisaties. Vanuit kennis over de interbestuurlijke en financiële verhoudingen kan BZK dus goed adviseren over wat passend is. Zie hiervoor ook de verplichte kwaliteitseis Beoordelingskader interbestuurlijke verhoudingen.

Instrument
InstrumentToelichting
BZK interbestuurlijkIndien decentrale overheden betrokken.

Meer informatie 

De aanpassing van de Code interbestuurlijke verhoudingen in 2013 heeft niet geresulteerd in een aangepast Beoordelingskader interbestuurlijke verhoudingen. Beide documenten sluiten, ook na aanpassing van de Code in 2013, nog goed op elkaar aan.

Laatst gewijzigd op: 4-6-2019