Kenniscentrum Wetgeving en Juridische zaken

6 Wat is het beste instrument?

Trefwoord(en): Beleidsinstrument

Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving

Instrumenten afwegen

Aan de hand van de vorige IAK-vragen zijn de aanleiding, het maatschappelijke probleem en de doelstellingen in beeld gebracht. Zie hiervoor 1 Wat is de aanleiding?, 3 Wat is het probleem? en 4 Wat is het doel?. Als een interventie van de overheid wenselijk is (zie hiervoor 5 Wat rechtvaardigt overheidsinterventie?), is het belangrijk om in kaart te brengen welke verschillende instrumenten er voor het doel ingezet kunnen worden. Zie hiervoor het overzicht Beleidsinstrumenten A-Z. Je uiteindelijke keuze voor één of meerdere instrument(en) dient gebaseerd te zijn op een integrale afweging op basis van een inschatting van de rechtmatigheid, doeltreffendheid, doelmatigheid en uitvoerbaarheid van verschillende instrumenten. Je keuze kan ook nog steeds zijn om geen nieuw beleid te maken, de zogenaamde nuloptie. Uitgangspunt bij overheidsinterventie is immers dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij het zelfregulerend vermogen in de samenleving.

Je keuze kan ook nog steeds zijn om geen nieuw beleid te maken, de zogenaamde nuloptie. Uitgangspunt bij overheidsinterventie is immers dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij het zelfregulerend vermogen in de samenleving.

Beleid invoeren

Wanneer de beleidsinstrumenten gekozen zijn, kun je de verschillende stappen gaan beschrijven die er nodig zijn om van de uitgangssituatie naar de gewenste eindsituatie te komen. Alvorens beleid in te voeren kun je ervoor kiezen om met een pilot/proeftuin of experiment uit te proberen of je interventie het beoogde effect heeft.

Resumerend: je beleidsvoorstel

De instrumentenmix die je voor je beleidsdoel hebt gekozen en de analyse die je hebt gedaan om tot deze keuze te komen, beschrijf je vervolgens in je beleidsvoorstel. Hierbij is het belangrijk dat je in ieder geval aandacht besteedt aan onderstaande punten.

  • Wat is de noodzaak voor de overheid om deze interventie te plegen? Ga hierbij ook in op de gevolgen van niets doen (de zogenaamde nuloptie).
    Meer informatie hierover vind je bij IAK vraag 5 Wat rechtvaardigt overheidsinterventie?
  • Welke beleidsinstrumenten heb je in je analyse opgenomen en hoe ben je uiteindelijk tot je keuze van deze instrumentenmix gekomen? Ga hierbij ook in op de aannames die je hebt gedaan ten aanzien van het verwachte gedrag. Zie Gedragscomponenten. Besteed aandacht aan de vraag of je voorstel uitgaat van realistische aannames over het doenvermogen van burgers.
  • De ruimte die er voor de instrumenten is vanuit het oogpunt van rechtmatigheid, doelmatigheid en uitvoerbaarheid.
  • Hoe ga je het beleid monitoren?
    Zie ook 7.5 Evalueren en monitoren - Monitoring.
  • Hoe ga je het beleid invoeren?
Relevante verplichte kwaliteitseisen
Relevante verplichte kwaliteitseisenToelichting
Aanwijzingen voor de regelgevingEisen aan de vormgeving van wet- en regelgeving en het proces waarin deze tot stand komen.
Besliskader Privatisering en verzelfstandigingBij de voorbereiding van beleid en wetgeving inzake privatisering en verzelfstandiging, moet het besliskader privatisering/verzelfstandiging van de Parlementaire Onderzoekscommissie van de Eerste Kamer gebruikt worden.
Handboek meting regeldrukkostenDeze handleiding geeft aan hoe je de inhoudelijke nalevingskosten en administratieve lasten van voorgenomen regelgeving voor bedrijven en burgers meet, beschrijft, voorkomt of zo beperkt mogelijk houdt.
Kader Overzicht Effecten Infrastructuur Geeft aan hoe een maatschappelijke kosten-baten analyse voor infrastructuurprojecten moet worden uitgevoerd.
Relevante toetsingsinstanties
Relevante toetsingsinstantiesToelichting
FIN begrotingszaken 
Rijksbrede wetgevingstoetsingInclusief uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid (U&H)

Laatst gewijzigd op: 11-7-2018