Kenniscentrum Wetgeving en Juridische zaken

Nr. 171 (Uitbrengen van het advies van de Raad van State)

Draaiboek voor de regelgeving

De Afdeling advisering van de Raad van State brengt zijn advies uit aan de Koning, maar zendt het rechtstreeks aan de bewindspersoon die de ontwerp-amvb voor advies heeft voorgelegd (de eerste ondertekenaar). Het is in dat verband gebruikelijk dat de desbetreffende bewindspersoon al in de voordracht de Koning verzoekt de Afdeling te machtigen het advies rechtstreeks aan hem te doen toekomen. De Afdeling zendt, indien dit door de bewindspersoon in de voordracht is verzocht, tevens een afschrift aan de medebetrokken bewindspersonen. Zie de in de bijlage opgenomen modelbrief voor de voordracht. Van elk advies zendt de Afdeling tevens een afschrift aan het Kabinet van de Koning. Daarnaast zendt de Afdeling van elk advies een afschrift aan de Minister van Justitie en Veiligheid (Directie Wetgeving en Juridische Zaken), in verband met de wetgevingstoetsing die dit ministerie verricht.

Bij de beoordeling van de verplichte adviezen hanteert een driedelig toetsingskader:

  1. De beleidsanalytische toets
  2. De juridische toets
  3. De wetstechnische toets

Toets 1: De beleidsanalytische toets

De beleidsanalytische toets (BAT) is een kritische analyse van beleidsmatige aspecten van een ontwerp aan de hand van drie hoofdpunten:

  1. Probleembeschrijving
  2. Probleemaanpak
  3. Een analyse van de verwachtingen over de uitvoering

Toets 2: De juridische toets

Bij de juridische toets gaat het om de juridische kwaliteit van de regeling. Het gaat daarbij om twee hoofdonderdelen:

  1. De toetsing aan hoger recht (geschreven en ongeschreven recht) en
  2. De inpassing van het voorstel in het bestaande recht.

Toets 3: De wetstechnische toets

Bij de wetstechnische toetsing gaat het om de technische kwaliteit van de regeling en de toelichting zoals de logische en systematische opbouw, de innerlijke consistentie en de gebruikte terminologie. Voor een deel gaat het om toetsing aan het meer technische gedeelte van de Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar).

De Afdeling advisering neemt opmerkingen van wetstechnische aard, waarbij ter toelichting kan worden volstaan met een enkele verwijzing bijvoorbeeld naar één van de Ar, op in de redactionele bijlage. In beginsel zijn alleen redactionele kanttekeningen over de tekst van de regeling in de bijlage opgenomen, redactionele kanttekeningen met betrekking op de toelichting worden ambtelijk doorgegeven aan de behandelend ambtenaar van het desbetreffende ministerie.De Afdeling toetst wetsvoorstellen en andere adviesaanvragen op drie aspecten: kwaliteit van beleid, juridische kwaliteit en wetstechnische kwaliteit. De adviezen van de Afdeling kennen een uniforme opzet. De opmerkingen van de Afdeling worden puntsgewijs, genummerd weergegeven; subopmerkingen binnen een nummer worden geletterd. De opmerkingen volgen in het algemeen de opzet en volgorde van de onderdelen uit het toetsingskader dat de Afdeling bij de wetgevingsadvisering hanteert, voor zover relevant (het toetsingskader is te vinden op de Internetsite van de Raad van State). Aan de genummerde opmerkingen gaat als regel een korte inleiding vooraf. Na een zeer beknopte samenvatting van het wetsvoorstel wordt in die inleiding vermeld wat het resultaat is van de beoordeling door de Afdeling. Die in algemene termen vervatte beoordeling moet worden onderscheiden van het "dictum": het eindoordeel dat de Afdeling aan het slot van zijn advies geeft over de vraag of de ontwerp-amvb, eventueel met inachtneming van de door de Afdeling gemaakte opmerkingen, kan worden ingediend. Voor het dictum bij ontwerp-amvb’s worden de volgende vijf standaardformuleringen gebruikt:

1 «De Afdeling advisering van de Raad van State kan zich met het ontwerp?besluit verenigen en geeft U mitsdien in overweging dienovereenkomstig te besluiten.»

Deze formulering wordt gebruikt indien het advies blanco is, dan wel uitsluitend opmerkingen van redactionele aard bevat. Dergelijke opmerkingen worden altijd in een bijlage bij het advies opgenomen.

2 «De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.»

Deze formulering wordt gebruikt indien de Afdeling advisering van de Raad van State geen zwaarwegende bedenkingen tegen het ontwerp heeft.

3 «De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.»

Indien deze formulering wordt gebruikt zijn de bedenkingen van de Raad zwaarder dan bij de formulering onder 2.

4 «De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen geen besluit te nemen, dan nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.»

Deze formulering wordt gebruikt indien de Raad overwegende bezwaren tegen (onderdelen van) het ontwerp heeft, maar deze bezwaren door aanpassingen zijn te ondervangen.

5 «De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het ontwerp?besluit niet te bekrachtigen.»

Indien deze formulering wordt gebruikt, heeft de Raad zodanig fundamentele bezwaren dat deze niet door het aanbrengen van enkele wijzigingen zijn te ondervangen.

Op deze vijf formuleringen zijn nog varianten mogelijk. In de praktijk worden deze echter zelden gebruikt. Het origineel van het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State dient op het ministerie te worden bewaard om het te zijner tijd, gelijktijdig met het nader rapport, aan de Koning te kunnen zenden (zie ook nr. 47).

Laatst gewijzigd op: 4-9-2018