Kenniscentrum Wetgeving en Juridische zaken

Nr. 18 (Algemeen)

Draaiboek voor de regelgeving

Tijdens de voorbereiding en de parlementaire behandeling van wetsvoorstellen worden van bij het wetgevingsproces betrokken organen, adviezen en commentaren ontvangen. Het kan daarbij gaan om gevraagde en ongevraagde adviezen. In deze paragraaf wordt uitsluitend aandacht besteed aan de adviezen die door het Kabinet (of door de meest betrokken ministers) worden gevraagd, met uitzondering van de advisering door de Afdeling advisering van de Raad van State over regeringsontwerpen, die in nr. 35 tot en met 46 wordt behandeld. Daarbij kan het zowel gaan om door officiƫle adviescolleges uitgebrachte adviezen als om commentaren van personen en organisaties die vanwege hun representativiteit dan wel deskundigheid worden gehoord of hun commentaren hebben ingebracht via www.internetconsultatie.nl.

In de toelichting bij de regeling moet worden ingegaan op de ontvangen adviezen en commentaren en hetgeen naar aanleiding daarvan is gewijzigd in de regeling, dan wel gemotiveerd worden aangegeven op welke punten een advies of commentaar niet is overgenomen (Ar 4.44).

Sinds de totstandkoming van de Wet afschaffing adviesverplichtingen in 1995 bestaan er in beginsel geen wettelijke verplichtingen meer om advies te vragen. Een uitzondering is artikel 36, vierde lid, van de Algemene verordening gegevensbescherming, op grond waarvan de Autoriteit Persoonsgegevens om advies moet worden gevraagd over wetsvoorstellen en ontwerp-amvb's in verband met verwerking. Neem als advisering van de Autoriteit Persoonsgegevens nodig is contact op met je departementale contactpersoon gegevensbescherming. Op grond van de motie Franken c.s. (Kamerstukken I 2010/11, nr. D) is het nodig een privacy impactassessment te maken, informatie hierover vind je hier in het IAK.

Alle adviescolleges hebben evenwel te allen tijde de bevoegdheid om ongevraagd te adviseren. Algemene regels over de advisering in zaken van algemeen verbindende voorschriften of te voeren beleid van het Rijk zijn sinds 1997 te vinden in de Kaderwet adviescolleges. In deze wet is onder meer de bevoegdheid van de Tweede Kamer om zich rechtstreeks - dat wil zeggen niet door tussenkomst van de bewindspersoon - tot adviescolleges te wenden voor het vragen van advies, vastgelegd. Daarnaast bevat deze wet bepalingen omtrent de samenstelling en werkwijze van adviescolleges. Een adviesaanvraag moet schriftelijk worden gedaan door de minister wie het aangaat (artikel 17). In verband met de totstandkoming van de Kaderwet adviescolleges zijn de Aanwijzingen inzake externe adviesorganen vervallen.
Op grond van diverse wettelijke verplichtingen is advisering door andere instanties voorgeschreven, voorbeelden hiervan zijn: Er wordt advies gevraagd aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) (artikel 114 van de Gemeentewet) en het
Interprovinciaal overleg (artikel 112 van de Provinciewet) en de Nationale ombudsman als sprake is van wetgeving die de gemeenten of
de provincies of de Ombudsman raakt. Denk daarbij aan wet- en regelgeving die:

- de Wet Nationale ombudsman en daarop gebaseerde regelgeving wijzigt;
- (deels) klachtrecht bevat of een klachtinstantie in het leven roept;
- een bestuursorgaan in het leven roept of doet verdwijnen (de bevoegdheid van de ombudsman hangt samen met het bestuursorgaanbegrip).

Let ook op de afspraken die in de Code interbestuurlijke verhoudingen zijn gemaakt. De Code interbestuurlijke verhoudingen geeft een adviestermijn. In overige gevallen kies zelf een redelijke termijn. Indien het advies niet tijdig wordt uitgebracht (wanneer de adviestermijn in de adviesaanvraag is verstreken) dan hoeft niet op het advies te worden gewacht (de artikelen 3:6, tweede lid, en 3:9a Awb).

Bij wetgeving die gemeenten raakt wordt afhankelijk van het onderwerp soms ook advies gevraagd aan het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, de Vereniging van Wethouders, de Vereniging van Gemeentesecretarissen, de Vereniging van Griffiers, Raadslidnu.nl. en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken.

Laatst gewijzigd op: 22-8-2018